Tháng ba, về Nam Định trẩy hội Phủ Giầy

16/03/2012 10:33 CH

(Cinet)- Người Việt Nam ta có câu tháng 8 giỗ cha, tháng 3 giỗ mẹ, ý nói đến Đức Thánh Trần và mẫu Liễu Hạnh. Những năm gần đây mặc dù chưa đến ngày giỗ Mẹ – Thánh Mẫu Liễu Hạnh, nhưng ngay từ đầu năm du khách thập phương đã tấp nập du xuân, trảy hội Phủ Giầy tại xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, Nam Định.

Lễ hội Phủ Giầy chính thức diễn ra từ mồng 1 đến mồng 10 tháng 3 âm lịch. Lễ hội nhằm tổ chức nghi lễ, thắp hương biết ơn Thánh mẫu Liễu Hạnh. Cùng thời điểm này, bà Chúa Liễu Hạnh cũng được thờ tại nhiều lễ hội khác ở Việt Nam, nhưng hội Phủ Giầy thuộc vào loại long trọng nhất.

Phủ Giầy có tên cổ là Kẽ Giầy, cho tới khi Liễu Hạnh được suy tôn là Mẫu Nghi thiên hạ, Chế Thắng Hoà diệu đại vương và được sắc phong là Thượng Đẳng Tối Linh Thần, thì Kẽ Giầy được đổi thành Phủ Giầy (có khi ghi là Phủ Dầy, Phủ Dày). Tương truyền đây là nơi Thánh mẫu Liễu Hạnh giáng sinh, bà là người sáng lập nên Đạo Mẫu và trở thành Mẫu Đệ nhất Thượng Thiên – người đứng đầu và có quyền uy tối cao nhất trong hệ thống tín ngướng Điện Thần Việt Nam. Quần thể Phủ Giầy gồm 21 công trình kiến tr&ute;c nhưng quan trọng nhất là hệ thống đền thờ Thánh mẫu Liễu Hạnh và tứ phủ công đồng như phủ Tiên Hương, phủ Vân Cát, Công Đồng từ, đền thờ Lý Nam Đế, chùa Linh Sơn, lăng bà chúa Liễu Hạnh.

Lễ hội ở Phủ Dầy diễn ra trong 10 ngày với các nghi lễ sau:

– Mồng 1: Lễ nhập hội. Họ Trần Lê (họ của Mẫu Liễu) vào lễ tại phủ Chính, rồi sang lễ ở nhà thờ họ Lê ở phủ Nội, phủ Ngoại. Cùng ngày, phủ Vân Cát cũng làm lễ nhập hội và làng lo việc tế.

– Mồng 2: Làng cử hành cuộc lễ vào tối và làm lễ rước nước kèm theo có đuốc thắp sáng. Nước được lấy vào chính sứ đem về tắm tượng Thánh Mẫu (lễ mộc dục).

– Mồng 3: Ngày giỗ Mẫu Liễu Hạnh, xưa được cử hành như quốc tế. lễ vật gồm có: hương, hoa, 100 bánh dầy to, một con lợn sống. Trong ngày nay, ở phủ Vân Cát cũng tổ chức lễ như bên Tiên Hương, nhưng không phải là quốc tế. Song cỗ cũng lớn: một trâu thui, một bò thui, một lợn luộc (tam sinh) cũng hàng trăm cặp bánh dầy và hương hoa.

– Mồng 4, 5: Tiếp tục các lễ tế do chức sắc các làng tế theo thứ tự định trước.

– Mồng 6: Rước Thánh Mẫu từ phủ Tiên Hương đến chúa Gôi. Trong hội có nhiều đám rước, nhưng chỉ có đám rước này có quy mô lớn nhất. Đám rước dài tới gần 1 km, rất trang trọng, biểu hiện ở thành phần dự lễ và nghi thức tiến hành: Nhà chùa (Hoà Thượng), Mẫu Liễu (Đạo Tứ Phủ), quan chức cao cấp và những người hành nghề phù thuỷ, ma thuật cùng tín đồ các đạo. Ngoài ra còn có các đội múa rồng, múa sư tử.

– Mồng 7, 8, 9: Diễn trò kéo chữ: Đây là nét độc đáo của hội Phủ Giầy. Mỗi lần xếp chữ cần khoảng trên 100 phu cờ, ăn mặc đồng phục, chít khăn đỏ, áo vàng, thắt lưng xanh, quần trắng, xà cạp đỏ. Mỗi người cầm một cây gậy khoảng 2 m. Người điều khiển gọi là tổng cờ. Vào cuộc, chủ lễ xin Mẫu “ra chữ”, sau đó lệnh cho tổng cờ điều khiển phu xếp chữ theo chủ đích như “Thiên hạ thái bình”…

Trong những ngày hội, nhân dân còn tổ chức nhiều hình thức vui chơi khác như hát chèo, hát tuồng, hát trống quân và các cuộc thi đấu mang tính thượng võ.

Hội Phủ Giầy còn là hội chợ hàng năm. Dân trong vùng thường đưa các mặt hàng thủ công mỹ nghệ ra bày bán, trong đó có những hàng cao cấp như giường, tủ, bàn ghế chạm trổ công phu, đồ gỗ khảm xà cừ, hoành phi, liễn đối…ngoài ra còn là dịp để du khách thưởng thức những đặc sản nổi tiếng nơi đây.

Cinet