Hải Phòng: Đẩy mạnh quản lý hoạt động lễ hội không để sai lệch bản sắc văn hóa

01/02/2012 10:08 SA

Trong những năm qua, việc tổ chức và quản lý lễ hội ở nước ta nói chung và Hải Phòng nói riêng có chuyển biến tích cực, góp phần quan trọng  bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, thúc đẩy phát triển dịch vụ, du lịch. Tuy nhiên, tại nhiều lễ hội xuất hiện những biểu hiện tiêu cực, phản cảm, cần được chấn chỉnh kịp thời.
Tưng bừng lễ hội đầu Xuân

Cũng như các địa phương khác, những ngày đầu Xuân Nhâm Thìn, trên địa bàn Hải Phòng có nhiều lễ hội được tổ chức, đáp ứng nhu cầu chính đáng của người dân đi dâng hương đầu năm, cầu may mắn, tài lộc và thưởng thức các hoạt động văn hóa thể thao tại các điểm di tích lịch sử, đền, chùa…

Theo thống kêcủa Cục Văn hóa Cơsở(BộVăn hóa, Thểthao vàDu lịch), mỗi năm nước ta có khoảng hơn 7.000 lễ hội dân gian và khoảng 1.000 lễ hội mới. Chỉ tính trong tháng Giêng ở Hải Phòng có các lễ hội chạy đá, rước lợn ông Bồ ở Kỳ Sơn, đua thuyền trên sông Đa Độ (Kiến Thụy), lễ hội Núi Voi (An Lão), hội vật Vĩnh Khê (An Dương), hội bơi chèo làng Gia Lộc (Cát Hải), lễ hội đền Trần Quốc Bảo (Thủy Nguyên)… Các lễ hội nói trên là lễ và hội của cộng đồng, là đời sống văn hóa tinh thần của người dân, ở trong phạm vi cộng đồng nhỏ. Các lễ hội đó có vai trò rất quan trọng đối với đời sống của nhân dân.

Các lễ hội ở Hải Phòng là những hoạt động văn hóa, tín ngưỡng gắn liền với tinh thần thượng võ dân tộc, có giá trị và ý nghĩa về văn hóa thể thao đáng trân trọng và cần duy trì. Ở những lễ hội này, với tâm nguyện cầu sức khỏe, cầu một năm mưa thuận gió hòa, sản xuất ngoài biển, trên đồng suôn sẻ, những người tổ chức và nhân dân tham gia đều tích cực đóng góp công sức, tiền của một cách lành mạnh. Tiền thưởng được trao cho các đội có lợn to nhất, về đích nhanh nhất trên đường đua xanh, có thành tích cao trên các sới vật, sân bóng chuyền, thi các trò chơi dân gian đặc sắc…Ngoài phần thưởng mang giá trị vật chất, những đội, cá nhân, địa phương có thành tích còn mang cả niềm tin về một năm làm ăn thuận lợi, làm cơ sở cho ngày xuất quân, xuống đồng, vươn khơi sản xuất hiệu quả…

Không để các lễ hội bị biến tướng

Bên cạnh các mặt tích cực trong tổ chức hoạt động lễ hội, chung quanh các điểm tổ chức lễ hội cũng còn nhiều điều đáng bàn như: mở rộng quy mô lễ hội một cách tràn lan; trách nhiệm của người quản lý và ý thức của người tham gia lễ hội còn hạn chế, bất cập, dẫn đến thái độ và hành vi ứng xử chưa văn hóa đối với một số lễ hội; các hiện tượng tiêu cực như: mê tín dị đoan, xâm phạm cảnh quan môi trường, an ninh trật tự không bảo đảm, thương mại hóa lễ hội… có chiều hướng phát triển. Thực trạng này đang làm giảm đi giá trị chân thực vốn có và làm sai lệch giá trị bản sắc văn hóa của nhiều lễ hội, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Tại một số chùa lớn trên địa bàn thành phố như chùa Đỏ, chùa Vẻn, chùa Vẽ, cảnh người ăn xin nằm cả ra đường kêu gào xin tiền, cảnh bán hàng tràn lan, lộn xộn chèo kéo khách gửi xe  với giá “ngất ngưởng” làm phiền lòng người đi lễ chùa. Bên cạnh đó là hiện tượng rắc, rải tiền lẻ tràn lan, gây phản cảm tại các lễ hội, nơi thờ tự..

Trước thực tế này, Ngân hàng Nhà nước VN đã có văn bản gửi Bộ VHTTDL, Ban Tôn giáo Chính phủ đề nghị phối hợp tuyên truyền, nhắc nhở nhân dân sử dụng đồng tiền hợp lý trong các hoạt động văn hoá, lễ hội, tín ngưỡng. Văn bản gửi Bộ VHTTDL của Ngân hàng Nhà nước VN nhấn mạnh,: “Thời gian gần đây, nhu cầu về tiền mới mệnh giá nhỏ vào dịp năm mới tăng đột biến, tạo áp lực hết sức lớn đối với Ngân hàng Nhà nước và hệ thống ngân hàng.Trong dịp năm mới, tiền mới mệnh giá nhỏ được sử dụng nhiều lần trong các hoạt động lễ hội, tín ngưỡng, nhất là ở các tỉnh, thành phố phía Bắc. Sự tăng cao bất hợp lý của nhu cầu về tiền mới, mệnh giá nhỏ cũng là một trong các nguyên nhân làm nảy sinh nhiều loại hình kinh doanh dịch vụ đổi tiền lẻ để trục lợi, ảnh hưởng đến lưu thông tiền tệ và cảnh quan ở nhiều di tích lịch sử, văn hoá và cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo”.

Ở một số lễ hội, di tích, nơi sinh hoạt tín ngưỡng, thờ tự linh thiêng, việc sử dụng tiền mới, mệnh giá nhỏ không hợp lý ngày càng phổ biến, gây phản cảm, ảnh hưởng đến tính tôn nghiêm của di tích, nơi thờ tự và đặc biệt, ảnh hưởng đến hình ảnh đồng tiền Việt Nam, gây lãng phí xã hội rất lớn, đặc biệt chi phí liên quan đến việc in ấn, phát hành, thu đổi, kiểm đếm, phân loại, bảo quản tiền mặt… Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện chấn chỉnh, nâng cao công tác quản lý, tổ chức lễ hội. Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch cũng có cả một hệ thống văn bản quản lý vấn đề này.

Tuy nhiên, những vấnđề màdư luận lâu nay bức xúc như hiện tượng khấn thuê, đốt đồ mã, thả tiền, ném tiền bừa bãi vào hậu cung, nhét tiền vào tay tượng Phật, xả rác tùy tiện, lễ hội dân gian bị thương mại hóa… vẫn tồn tại và có chiều hướng gia tăng. Vấn đề đặt ra là ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND các cấp cần tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm những sai phạm trong tổ chức và quản lý lễ hội, ngăn chặn kịp thời các biểu hiện tiêu cực trong lễ hội như: mê tín dị đoan, đặt hòm công đức, đặt lễ, đặt “tiền giọt dầu” tùy tiện; lưu hành văn hóa phẩm trái phép; nâng giá, ép giá các dịch vụ tại các nơi tổ chức lễ hội. Đây là việc làm thiết thực để lưu giữ nét đẹp văn hóa, không làm sai lệch bản sắc văn hóa quý báu của dân tộc.

 

Theo baohaiphong