“Đua ghe ngo” trong lễ hội Ooc-om-boc của người Khmer

03/11/2010 9:06 SA Ảnh: Internet

(Cinet) – Lễ hội Ooc-om-boc, là một lễ hội có từ lâu đời, không chỉ phản ánh đời sống tâm linh của người Khmer, mà ở đó còn tồn tại khá rõ nét nguồn gốc lễ nghi nông nghiệp của cư dân chuyên canh lúa nước. Đua ghe ngo như một tục lệ, đây cũng là một ngày hội lớn để mọi người vui chơi, thưởng thức cái đẹp, cái khỏe mạnh hào hùng, cái tài nghệ tuyệt vời của các tay đua tranh tài trên sông nước.

Tham gia cuộc đua năm nay có hàng chục chiếc ghe đại diện các chùa hay cộng đồng ở nhiều địa phương. Những năm gần đây Hội đua ghe ngo được nhiều địa phương đến tham gia như: Cần Thơ, Bạc Liêu, Cà Mua, Kiên Giang, thậm chí còn có đôi ghe ngo đến từ nước bạn Campuchia. Ban tổ chức sẽ chia các đội ghe tham dự thành hai nhóm A và B. Thông thường nhóm A là các ghe đã được xếp hạng trong mùa giải trước. Nhóm B là tất cả các ghe ngo còn lại.

Ghe ngo có chiều dài khoảng 22 đến 24m, ngang 1,2m có từ 50 đến 60 tay bơi. Trước đây, ghe ngo một loại thuyền độc mộc lớn, khoét từ thân gỗ tôt. Ngày nay, không còn thân gỗ lớn để làm nên ghe ngo được đóng bằng nhiều tấm ván dài ghép lại với nhau. Chiếc ghe ngo có mũi và lái đều cong, thân được trang trí hoa văn sặc sỡ, đầu ghe có hình con thú biểu trưng cho ghe của mình. Dưới lườn ghe người ta đặt một cây dài từ đầu đến cuối thân ghe gọi là cây cần câu nhằm giữ thăng bằng và làm cho ghe vọt khi bơi. Chiếc ghe ngo được xem là tài sản quý giá và thiêng liêng của phum sóc, được bảo quản cẩn thận tại chùa.

Trong tiếng nhạc ngũ âm, tiếng trống, tiếng cồng và tiếng hò – hụi của các đội đua làm sôi động cả khúc sông. Trong đua ghe ngo, việc cầm lái, giữ lái để chiếc ghe đi đúng hướng, nhịp bơi của những mái dầm phải thật nhịp nhàng là những yếu tố quyết định đến tốc độ của chiếc ghe.

Trước đó vào ngày 19/11 sẽ diễn ra “Lễ cúng trăng”. Thời gian hành lễ trước khi mặt trăng lên đến đỉnh đầu. Vị trí hành lễ đặt tại sân của từng nhà, sân chùa hay nơi rộng rãi không bị che khuất ánh trăng. Tại đây, người ta chôn hai cây tre (hoặc tầm vông) làm trụ. Phía trên buộc một cây xà ngang dài chừng 3m, trang trí hoa lá. Phía dưới kê bàn đặt lễ vật gồm: Cốm nếp, khoai lang, khoai môn, sắn, dừa, chuối, bưởi…

Lễ hội gắn liền với môn thể thao truyền thống này đang phát triển và trở thành sự kiện văn hoá truyền thống lớn của nước nhà và làm cho mối quan hệ cộng đồng các dân tộc ở Sóc Trăng ngày càng gần gũi nhau, đoàn kết thi đua lao động sản xuất, xây dựng quê hương sóc trăng ngày càng giàu đẹp./.

Cinet