Bình Thuận: Tổ chức lễ hội Katê 2012

05/10/2012 8:40 SA (Cinet) – Những ngày này tỉnh Bình Thuận đang khẩn trương chuẩn bị cho việc tổ chức Lễ hội Katê 2012. Lễ hội sẽ diễn ra trong 2 ngày 15 và 16/10, tại di tích Tháp Pô Sah Inư thành phố Phan Thiết.

Có thể nói, Lễ hội Katê của đồng bào dân tộc Chăm Bình Thuận đã góp phần làm phong phú thêm di sản văn hóa nghệ thuật của cộng đồng các dân tộc. Việc tổ chức lễ hội Katê hàng năm không chỉ để duy trì và phát huy những giá trị văn hóa phi vật thể mà còn góp phần giới thiệu, quảng bá đến du khách trong và ngoài nước nét văn hóa đặc sắc của Bình Thuận nói chung và văn hóa của cộng đồng người Chăm nói riêng. Những giá trị văn hóa của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia, góp phần cho sự phát triển bền vững quê hương, đất nước.

Năm nay, lễ hội được tổ chức như thường lệ với đầy đủ các nghi lễ. Một ngày trước khi chính thức diễn ra Đại lễ, lễ rước hương án và lễ rước y phục nữ Thần Pô Sah Inư từ huyện Hàm Thuận Bắc đến dưới chân tháp. Các thiếu nữ Chăm trong trang phục truyền thống, vừa đi vừa múa quạt trong tiếng trống Ghi năng, Paranưng rộn ràng hòa cùng tiếng kèn Saranai đậm chất dân tộc. Đến khuôn viên tháp, đoàn rước dừng lại để từng làng, từng xóm chuẩn bị lễ vật, sẵn sàng cho lễ Tẩy uế.

Theo quan niệm của người Chăm, đền Tháp là nơi trú ngụ của thần linh. Vì vậy, trước một lễ hội lớn như Katê, người Chăm phải làm lễ Tẩy uế, hay còn gọi là lễ Tống ôn. Phẩm vật cho lễ này là trứng, rượu, trầu cau và trái cây. Việc thực hành nghi thức cúng Tẩy uế là do Ban tế lễ chức sắc đạo Bàlamôn thực hiện.

Tiếp đến là phần rước trang phục nữ thần Pô Sah Inư, mở cửa tháp, tắm bệ thần Linga – Yoni được xem là nghi lễ quan trọng nhất của lễ hội Katê. Sau khi Ban tế lễ đã sẵn sàng và lễ vật đã được chuẩn bị chu đáo, thì lễ hội Katê tại tháp Pô Sah Inư bắt đầu được tiến hành. Đầu tiên là lễ rước y phục, đây là nghi lễ quan trọng nhất nên được tiến hành rất trọng thể. Tham gia đoàn rước y phục có các chức sắc người Chăm theo đạo Bàlamôn, thầy kéo đàn Kanhi, kiệu y phục, thiếu nữ Chăm múa quạt, nhạc lễ truyền thống, những thanh thiếu niên phụ lễ… các thiếu nữ Chăm trong trang phục truyền thống vừa đi vừa múa quạt… thỉnh y phục từ chân tháp cho đến đền tháp chính. Trước ngôi tháp thiêng liêng ấy các thiếu nữ Chăm, nhóm nhạc lễ, thầy kéo đàn kanhi… tiến hành nghi thức múa mừng chào đón các vị thần về với dân làng trong ngày đại lễ. Đây cũng chính là điệu múa mừng khi kết thúc nghi thức hành lễ của người Chăm. Và khi điệu múa kết thúc thì lễ rước y phục cũng hoàn tất. Lúc này các tu sỹ bắt đầu xin phép thần mở cửa tháp, lễ vật cúng xin mở cửa tháp gồm rượu, trứng, trầu cau, nước được pha với các hương vị khác nghi thức này do Ban tế lễ Bàlamôn chủ trì.

Sau lễ mở cửa tháp là đến lễ tắm tượng, lễ mặc y phục Linga – Yoni. Người chủ trì lễ làm phép, đọc kinh cầu nguyện xin thần về hưởng lễ vật phù hộ độ trì cho dân làng. 

Phần hội được mở đầu bằng các cuộc thi làm bánh gừng, chế biến ẩm thực Chăm, bịt mắt đập niêu, vượt chướng ngại vật, ngậm chanh về đích và nhất là thi trưng bày, trang trí lễ vật để dâng cúng nữ Thần. Vào buổi tối sẽ là Liên hoan văn nghệ dân gian do các nghệ nhân, diễn viên Chăm trình diễn các tiết mục như: ca múa, biểu diễn nhạc cụ dân tộc, giới thiệu trang phục Chăm dùng trong các lễ hội dân gian, lễ cưới, lao động, sinh hoạt, học tập…

Cinet