Quy hoạch Lễ hội toàn quốc nhìn từ nhiều góc độ

06/04/2011 10:38 SA

(Cinet) – Theo thống kê, Việt Nam có gần 8.000 lễ hội, tính trung bình 1 ngày có khoảng 20 lễ hội lớn nhỏ khác nhau. Tình trạng tổ chức lễ hội tràn lan, hiện tượng  “thương mại hóa” trong hoạt động lễ hội… gây lãng phí tiền của của Nhà nước và nhân dân. Trước thực trạng đó, ngày 31/3/2011, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã ban hành Quyết định số 1138/QĐ-BVHTTDL, về việc tổ chức xây dựng Quy hoạch Lễ hội toàn quốc.

Theo Quyết định, Cục Văn hoá cơ sở (VHCC) có nhiệm vụ xây dựng Quy hoạch Lễ hội trên toàn quốc, thời hạn hoàn thành Quý IV năm 2011.

Vấn đề quy hoạch lễ hội gần đây được các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu đặt lên bàn cân, nhiều ý kiến, quan điểm khác nhau đã được đưa ra

Tiến sỹ Trần Hữu Sơn, Giám đốc Sở VH, TT&DL tỉnh Lào Cai cho rằng, việc quy hoạch lễ hội là cần thiết, nhưng nếu quy hoạch để xem lễ hội nào cần thì giữ, không cần thì bỏ là không nên. Lễ hội là nhu cầu của người dân, họ có quyền thụ hưởng. Nếu làng nào cần thì cứ tổ chức, nhưng theo đúng quy mô hội làng. Nếu quy hoạch, thì cơ quan quản lý cần nghiên cứu vai trò của lễ hội, Nhà nước can thiệp đến đâu, còn lại là để cho cộng đồng làm, vì lễ hội là của cộng đồng. Tuy nhiên, Nhà nước cũng phải quản lý, chứ không thể buông lỏng theo kiểu đấu thầu lễ hội, khoán lễ hội. “Tôi cho rằng, tất cả những sai phạm trong việc tổ chức lễ hội là do đấu thầu di tích, khoán di tích. Không thể cái gì cũng vì đồng tiền, không phải cái gì cũng tận thu…” – ông Sơn khẳng định.

Còn PGS.TS Nguyễn Văn Huy, nhà nghiên cứu văn hóa – Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản các nhà khoa học Việt Nam đưa ra quan điểm: “những lễ hội liên quan đến kinh phí của Nhà nước, liên quan đến các hoạt động chính trị và văn hóa từ Trung ương đến khu vực, đến cấp tỉnh, cấp huyện như: lễ hội mang tính chất nghề nghiệp, doanh nghiệp, chính trị, văn hóa, xã hội mà ta gọi là Festival mới. Hoặc rất nhiều lễ hội mang tính du lịch như các lễ hội của Huế, Hạ Long, Đà Nẵng… những lễ hội kiểu này rất nhiều, rất tốn kém kinh phí mà chủ yếu là của Nhà nước, và có một phần của các doanh nghiệp đầu tư vào bằng hình thức xã hội hóa…

Nhưng điều quan trọng nhất là tất cả những liên hoan, những lễ hội ấy đều do hệ thống chuyên nghiệp làm, không thực sự là có giá trị về văn hóa, cái nào cũng na ná nhau khiến cộng đồng chán và không có nhu cầu xem. Đối với các lễ hội hiện đại như vậy, theo tôi rất cần thiết phải có quy hoạch và xây dựng hệ thống tổ chức tốt hơn.

Thực trạng tổ chức lễ hội đã được bàn đến tại hội nghị Đánh giá công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2010. Bộ VHTTDL đã giao Cục VHCC phối hợp với Cục Di sản văn hóa, Viện Văn hóa Nghệ thuật và các địa phương tăng cường công tác điều tra cơ bản, thống kê, nghiên cứu, quy hoạch lễ hội, đề ra biện pháp quản lý và điều hành tốt hơn… Đặc biệt, đối với những di tích có gắn với lễ hội lớn cần tiến hành biện pháp quy hoạch tổng thể, bảo tồn phát huy giá trị các di tích lịch sử văn hoá kết hợp với đầu tư, tôn tạo, làm cho các di tích này trở thành điểm đến ấn tượng.

Cinet tổng hợp