Hà Tĩnh: Rộn ràng khai hội ông tổ lò rèn

10/02/2011 3:49 CH Hành lễ

Hàng năm cứ vào ngày 07 tháng giêng tại đền thánh “thợ” nghề rèn truyền thống dưới chân Rú Tiên (núi Tiên) thuộc phường Trung Lương Tx Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) để tưởng nhớ đến công ơn của bậc tiên tổ đã truyền nghề sinh nhai cho nhân dân trong vùng.

Vân Ch&e;ng và Minh Lang là tên của hai làng cổ nằm dưới chân núi Hồng Lĩnh, tương truyền được lập từ đời Lý (thế kỷ 11), nay là hai phường Đức Thuận và Trung Lương thuộc thị xã Hồng Lĩnh có nghề rèn nổi tiếng. Từ đời này qua đời khác, nghề rèn của làng tiếp tục được duy trì và ngày càng tinh xảo. Nghệ nhân rèn phường Trung Lương đi truyền nghề khắp trong Nam, ngoài Bắc. Sản phẩm rèn phường Trung Lương được người dân trong nước và thế giới rất ưa chuộng.

Tương truyền tổ sư nghề rèn ở đây là ông Đùng. Ông ở trên núi Hồng Lĩnh, thấy dân không có dụng cụ sản xuất, bèn bới đất lấy sắt, nhổ cây rừng đốt thành than rèn các dụng cụ lao động phát cho mọi nhà. Từ đó nhiều người trong vùng đến xin học nghề. ˆng vui vẻ truyền nghề lại cho dân làng. Những người học được nghề đầu tiên đã lập nên làng rèn  phườngTrung Lương. Về sau dân làng nhớ công đức của ông đã đúc tượng lập đền thờ tại Rú Tiên, nằm ngay giữa làng và gọi là đền thờ ông Thánh Thợ. Cũng có một cách giải thích khác về sự hình thành của làng nghề qua lời kể của những người già ở phường Trung Lương. Truyện kể rằng, ngày xưa có hai anh em thợ rèn người họ Trương đến đây lập nghiệp. Ít lâu sau, người anh Trương Như ở lại truyền nghề cho dân làng Trung Lương. Người em vào tận Cố đô Huế lập nên làng rèn Hiền Lương. Để đền đáp công lao to lớn của người đã dạy nghề cho dân làng, nên trong đền làng Trung Lương xây vào năm 1880 có hai câu đối nhắc đến anh em “Trung – Hiền”:

“Trước sau Trung Hiền đều sánh bước

Xưa nay lương thiện đã thành lề”

Ông Kiều Minh Nhật một người thợ rèn cao niên trong làng cho biết: “Thợ rèn phường Trung Lương thời nào cũng tài hoa. Khi quốc gia hữu sự, họ đem tay nghề của mình giúp nước, cứu dân. Thời Cần Vương, thầy trò cố Đường đã tình nguyện đem lò bệ của mình lên đại ngàn rèn đao, kiếm cho nghĩa quân cụ Phan Đình Phùng. Cố Đường cùng với ông Cao Thắng chế thành công súng cho nghĩa quân. Trong kháng chiến chống Pháp, thợ rèn  Phường Trung Lương đã rèn hàng vạn mã tấu, kiếm, dao găm, sản xuất hơn 2.000 khẩu súng kíp, hàng chục tấn lựu đạn phục vụ dân quân, bộ đội.Nghề rèn của  Phường Trung Lương nay vẫn còn tồn tại, đáp ứng nhu cầu về công cụ sản xuất và đồ gia dụng cho nhân dân trong vùng. Về với  Phường Trung Lương hôm nay, chắc hẳn bạn sẽ thấy rất vui bởi từ cán bộ địa phương đến từng người làm nghề đều có ý thức vươn lên để hàng của mình cạnh tranh được với hàng ngoại nhập, đồng thời cũng là để bảo lưu nghề truyền thống mà ông cha đã để lại.”

Theo ông Lê Bá Lợi chủ tịch UBMTTQ Thị Xã Hồng Lĩnh nhấn mạnh. Tuy nhiên để phát huy truyền thống uống nước nhớ nguồn và bảo lưu lễ hội cũng như xây dựng tôn tạo cụm di tích lịch sử giàu truyền thống gắn liền với truyền thuyết dân gian mang đậm dấu ấn lịch sử này ngày một phát triển xứng tầm với xu thế phát triển xã hội, rất cần sự quan tâm xứng đáng của các ngành các cấp từ trung ương đến địa phương để cụm di tích đền  thánh  “thợ rèn” và lễ hội trở thành một nét văn hoá đặc trưng trong các lễ hội truyền thống dân gian đầu xuân. Để phường Trung Lương trở thành một điểm sáng phát triển kinh tế du lịch văn hoá dân gian bên cụm danh thắng Núi Hồng – Sông Lam – đền  “Thánh thợ ” chùa Thiên Tượng nghìn năm tươi đẹp.

Trịnh trọng thắp hương chánh tế hành lễ.

Cầu mong cho làng nghề phát triển bền vững.

Tượng voi phục bên ngoài thánh đường.

Theo Tamnhin